De kabinetsformatie

De kabinetsformatie

Geschreven door: Hollando Bangun

Het is misschien wel het meest besproken onderwerp van dit moment. De kabinetsformatie. Dit proces is van noodzakelijk belang bij het vormen van een nieuwe regering. Bij het vormen van een dergelijk kabinet is er een vereiste dat het nieuwe kabinet de meerderheid van de volksvertegenwoordiging moet hebben. Dit betekent echter niet dat het nieuwe kabinet ook altijd moet bestaan uit 75+ mensen. Een minderheidskabinet kan namelijk ook de goedkeuring van de meerderheid van de volksvertegenwoordigers krijgen.

Voordat dit proces gebeurt gaan partijen eerst met elkaar in onderhandeling treden over de vorming van een regeringscoalitie. De kabinetsformatie kan in Nederland enige tijd duren, met als langste periode 225 dagen tot het kabinet-Rutte III werd gevormd. Dit is als je het vergelijkt met kabinet-Rutte II (55 dagen), een kolossaal verschil.

Maar zoals men ook weet kan een land niet een lange periode zonder kabinet. Daarom wordt het vorige kabinet na het indienen van zijn ontslag (of in ons geval, val van het kabinet als gevolg van de toeslagenaffaire) een demissionair kabinet genoemd. Zo wordt er gezorgd dat er tot aan het beëdigen van een nieuw kabinet nog steeds een groep blijft ontstaan die het land door kan blijven regeren.

De koning speelde tot recentelijk nog een grote rol in het vormen van een nieuw kabinet. Sinds de recente wijzigingen van het RvO II is zijn rol kleiner geworden. Feitelijk komt het erop neer dat de Koning – afgezien van zijn grondwettelijke taak de ministers en staatssecretarissen bij koninklijk besluit te benoemen. – buiten dit proces wordt gehouden (Heringa et al., 2018, p. 193).

Elke formatie is natuurlijk anders dan de vorige. Toch zijn er wel overeenkomsten. Deze staan in artikel 139a RvO II. De 4 punten in het kort:

  1. Het aanwijzen van één of meerdere informateurs
  2. De daaropvolgende ‘informatiefase’ en de totstandkoming van een regeringsakkoord
  3. Het aanwijzen van een formateur en de daaropvolgende formatie van het kabinet in personele zin.
  4. Daarnaast volgt uit artikel 43 en 46 van de Grondwet:De ministers en staatssecretarissen worden bij koninklijk besluit (en dus met medeondertekening door de Koning) benoemd (Heringa et al., 2018, p. 194).

Op dit moment is het nog de vraag hoelang het zal duren voordat er een nieuw kabinet is ontstaan. Aangezien D66 niet met CU wilt samenwerken en de VVD en het CDA een blok van GL en PvdA. Maar over één ding kunnen we het met zijn allen eens zijn in Nederland en dat is dat een nieuw kabinet altijd beter is dan een demissionair.

Spring naar toolbar